CHP Milletvekili Faik Öztrak’tan “rejim değişiyor” yalanı

CHP Milletvekili Faik Öztrak’tan “rejim değişiyor” yalanı

CHP Milletvekili Faik Öztrak 19.02.2017 tarihinde sosyal medya hesabında gerçekleştirdiği paylaşımda Türkiye’de rejimin ilişkin bir iddiada bulundu.

Faik Öztrak’ın “rejim değişiyor” iddiasının dayanakları:

– “Başbakanlık kalkıyor.”

– “Meclis’ten gensoru, güvenoyu ve sözlü soru yetkileri alınıyor.”

– “Başkan Meclis’i feshedebiliyor.”

Peki Faik Öztrak’ın rejimin değiştiğine yönelik iddiası doğru mu?

 

İddia 1: “Başbakanlık kalkıyor.

1- Yeni sistemde Başbakanlık ile Cumhurbaşkanlığı makamının birleştirilmesiyle birlikte mevcut sistemde yaşanan çift başlılık ortadan kalkacak.

2- Çift başlılığın ortadan kaldırılması rejimle değil hükümet biçimiyle ilgili bir konudur. Hükümet biçimleri ülkeden ülkeye farklılık gösterir.

3- Günümüzde başkanlık sistemiyle yönetilen 59 ülkenin tamamının rejimi cumhuriyettir. Parlamenter sistem ise cumhuriyetlerde de monarşilerde de görülebilir.

 

İddia 2: “Meclis’ten gensoru, güvenoyu ve sözlü soru yetkileri alınıyor.

1- Parlamenter sistemde hükümet güvenoyu almadan görevine başlayamaz. Gensoru ise Meclis’in hükümeti düşürebildiği denetleme yollarından biridir.

2- Yani mevcut sistemde Meclis, hükümetin göreve başlamasında da varlığını sürdürmesinde
de etkilidir. Çünkü hükümet Meclis içinden çıkar ve Meclis’e karşı sorumludur.

3- Cumhurbaşkanlığı Sistemi’nde ise halk Meclis’i ve hükümeti ayrı ayrı seçer. Hükümet, yani Cumhurbaşkanı, halka karşı sorumludur ve Meclis dengelerinden etkilenmez.

4- Dolayısıyla gensoru ve güvenoyu gibi denetim yolları yalnızca parlamenter sistemlerde görülür. Ayrıca yeni sistemde bakanlar Meclis dışında olacaklarından ötürü sözlü soru yoluyla değil yazılı soru yoluyla denetim sağlanır.

 

İddia 3: “Başkan Meclis’i feshedebiliyor.

1- Cumhurbaşkanlığı Sistemi’nde “fesih” yetkisi yoktur. Cumhurbaşkanı’nın da Meclis’in de seçimleri yenileme yetkisi vardır.

2- Seçimlerin yenilenmesi kararı alınırsa hem Cumhurbaşkanlığı seçimi hem de milletvekili seçimi birlikte yenilenir.

3- Ayrıca görev süresi beşer yıllık iki dönemle sınırlandırılan Cumhurbaşkanı, seçimleri yenileme yetkisini kullanırsa bir görev döneminden feragat etmiş olur.

4- Üstelik ikinci döneminde bu yetkiyi kullanırsa bir daha aday olamaz ve Cumhurbaşkanlığı görevi sona erer.

 

İddia 4: “Rejim değişiyor.”

1- Cumhurbaşkanlığı ve parlamenter sistem birer hükümet sistemidir, rejim değildir. Hükümet sistemi; yasama, yürütme ve yargı organlarının kuruluşu ve aralarındaki ilişkileri ifade eder.

2- Örneğin yarı başkanlık sistemiyle yönetilen Fransa’nın rejimi cumhuriyet, parlamenter sistemle yönetilen Belçika’nın ise monarşidir.

3- Hangi hükümet biçiminin benimsediğinden bağımsız olarak Türkiye’nin siyasi rejimi demokratik ve laik cumhuriyettir. Teklifte, bunun aksini iddia eden hiçbir madde yoktur.

4- Sistem değişikliğinin en önemli amaçlarından biri de bugüne kadar demokratik sistemi kesintiye uğratan siyaset dışı odakları etkisiz hale getirmektir. Böylece Türkiye’nin demokratik cumhuriyet rejimi daha güçlü hale gelecektir.

 

Görüldüğü üzere CHP Milletvekili Faik Öztrak’ın rejim değişikliği iddiası doğru değildir.